Evde Sardunya Yetiştirme

0 0
Read Time:9 Minute, 13 Second

Sardunyalar uzun süredir bahçıvanların favorisidir. Büyümeleri kolaydır, renklidirler ve hoş bir koku yayarlar. İşte evinizde ve bahçenizde sardunya yetiştirmenin yolu!

Genellikle sardunya veya leylek gagası olarak adlandırılan Pelargonium cinsindeki bitkiler hakkındadır  . Sardunya cinsindeki bitkiler de genellikle bahçelerde kullanılır, ancak tipik olarak dayanıklı sardunyalar veya turna gagaları olarak adlandırılır .

Sardunya hakkında detaylı bilgi sahibi olup, bu çiçek türünün yetiştirilmesindeki püf noktaları merak edenlerdenseniz doğru adrestesiniz. Sardunya nereden geliyor, nasıl yetiştirilir, nelere dikkat etmelisiniz, sardunya nasıl çoğaltılır gibi tüm ihtiyaç duyduğunuz bilgileri bu yazıda toparlamaya çalışacağız. Üstelik sardunyanın pek çok rahatsızlığa iyi geldiğinin söylendiğini durmadıysanız, sardunyanın pek bilinmeyen faydalarını da bu yazımızda bulabilirsiniz.

Yılın daha sıcak döneminde dışarıda tutulsalar da, sardunyalar tipik olarak kışlamak için iç mekanda tutulur. Alternatif olarak, yeterli ışık sağlanırsa, tüm yıl boyunca iç mekanlarda çiçek açabilirler.

Sardunya nedir?

Çoğu kaynakta süs bitkisi veya süs çiçeği olarak tanımlanan Sardunya’yı, evlerde balkonlarda ve alışveriş merkezlerinin bahçelerinde sıklıkla görüyor olmamız da bu tanımlamayı haklı çıkarıyor. Botanik bilimi olarak incelediğimiz de ise Sardunya’dan “Scented Leaved” adı ile bahsedildiğiniz görüyoruz. Yine bu bilim ışığında yapılan araştırmalara bakıldığında, Sardunya’nın Turnagagasıgiller familyasına ait olduğu ortaya çıkıyor.

SARDUNYA MI PELARGONİUM MU? YANLIŞ KİMLİK VAKASI

Genellikle “sardunya” dediğimiz bitkiler, onları 18. yüzyılın başlarında Güney Afrika’dan getiren Hollandalı tüccarlar tarafından Avrupa’ya tanıtıldı. Bu yeni bitkiler, Avrupa’da hâlihazırda yetişmekte olan dayanıklı yabani sardunyalara benzediğinden, botanikçiler yanlışlıkla onları aynı cins altında grupladılar.

1753’te İsveçli botanikçi Carl Linnaeus, onları Sardunya cinsi altında sınıflandırdı . Daha sonra bu yeni “sardunyalar” ın yaprakları, organlarının sayısı ve diğer faktörler açısından Avrupa sardunyalarından farklı olduğu keşfedildiğinde, bunlar “leylek gagası” anlamına gelen Pelargonium altında yeniden sınıflandırıldılar  – uzun, keskin bir şekilde tohumlarının sivri şekli.

Ancak orijinal ortak isimleri aynı kaldı ve aslında “sardunya” demek istediğimizde hala “sardunya” diyoruz.

Sardunya Nasıl

Sardunya’nın memleketi ve sevdiği coğrafi yerler

Sardunya’nın ana vatanı Güney Afrika. Genellikle de Akdeniz’e kıyısı bulunan birçok ülkede Sardunya’ya rastlanabilir. Bu bilgiden yola çıkarak, Sardunya’nın Akdeniz ile özdeşleştiği ve bitki türü olarak bu coğrafyadan kopamayacağı akıllara yerleşmiş durumda.

Sardunya’nın özellikleri

  • Güney Afrika’da 230 civarında türü doğal olarak yetişebilen Sardunya’nın, doğada ise 400 civarında türü bulunuyor.
  • Çok yıllık bir çiçek olup, otsu veya yarı odunsu formda yetişen bir çeşit çalı olarak biliniyor.
  • Renkli çiçekleri yalınkat veya katmerli olabiliyor.
  • Sardunya, balkon veya bahçe çiçeği olarak biliniyor ve salon çiçeği olarak evde yetiştirmede pek tercih edilmiyor.

Sardunya Nasıl Ekilir?

  • Sardunyalar, ev bitkileri veya yıllık çiçekler olarak yetiştirilebilir. Yılın daha sıcak aylarında ( yerel don tarihleriniz arasında ), güneşli bir yerde dışarıda tutulabilirler. 
    • Sardunyaları ev bitkileri olarak tutuyorsanız, gece sıcaklıklarının düzenli olarak 13 ° C’nin altına düşmeye başladığı yaz sonunda veya sonbaharın başlarında iç mekana getirdiğinizden emin olun.
  • Sardunya satın alırken rengine ve bedenine çok dikkat edin. Sağlıklı yaprakların üzerinde veya altında renk değişikliği olmayacak ve gövdeler sağlam olacak, dağınık olmayacaktır. Belirgin zararlı belirtileri olan bitkilerden de uzak durduğunuzdan emin olun . Yaygın ev bitkisi zararlıları arasında et böcekleri, beyaz sinekler ve örümcek akarları bulunur. 
  • Kök çürümesini önlemek için bitkileri drenaj delikleri olan saksılara yerleştirin.
  • Kaplara dikerken iyi drene olan bir saksı karışımı (ağır, killi toprak değil) kullanın. Sardunyalar ıslak, sıkıştırılmış topraklarda oturmayı sevmezler.
  • Maksimum çiçeklenme için bitkileri 4-6 saat güneş ışığı alacakları bir alana yerleştirin.

Sardunya Bakımı Nasıldır?

  • Sulamalar arasında toprağın bir miktar kurumasına izin verin, ardından iyice sulayın. 
  • Kış aylarında su çok daha azdır, ancak köklerin tamamen kurumasına izin vermeyin. Sardunyalar, daha az su kullandıkları ve fazla büyümedikleri kış aylarında bir uyku hali verildiğinde en iyisini yapar. Daha fazla kışlama talimatı için aşağıya bakın.
  • Çiçek açmayı teşvik etmek için, ölü kafalı çiçekleri düzenli olarak harcadı. 
  • Çalılık ve uzun bacaklılığı artırmak için gövdeleri sıkıştırın.
  • Aktif büyüme aylarında, yaklaşık 2 haftada bir dölleyin. Yarım güçte suda çözünür bir gübre kullanın. Bitki uykuda olduğunda kışın gübreleme yapmayın.
  • Sardunyalar, yeni büyümeyi teşvik etmek için ilkbaharda yeniden saklanabilir – veya yenilenmeleri gerekiyor gibi görünüyorsa.

Sardunya sulamanın püf noktaları

Sardunyalar için nem çok önemli. Nemin düşük olduğu yerlerde bitkiden fazla verim alınamıyor. Hava akımından kolayca etkilenen Sardunya’nın, kapı eşiklerinde ve pencere kenarlarında bulundurulmaması öneriliyor. Sardunya’yı sularken suyun toprağın her yerine eşit şekilde dağıldığından emin olunması gerekiyor. Sulama işleminden sonra ise saksı tabağında biriken suyun hemen boşaltılmasında fayda var. Sardunya’yı hep aynı gün aynı miktarda sulamak, bitkiden daha verim alınmasına katkı sağlıyor.

Sardunya’yı; kış aylarında haftada bir, yaz aylarında ise haftada iki defa sulamak yeterli oluyor. Eğer yaz aylarında toprağı fazla kuruyorsa sulama işlemi haftada üçe de çıkarılabiliyor. Sardunya, sabah saatlerinde sulanırsa toprağın suyu çekebilmesi için gerekli vakti buluyor. Bu da bitkinin, böceklerden ve akşam serinliğinde oluşabilecek küflenmelerden korunmasını sağlıyor. Sardunya’nı kökleri oldukça hassas. Soğuk sevmeyen sardunyaya özellikle kış aylarında doğrudan çeşme suyu verilmemesi daha sağlıklı oluyor. Oda sıcaklığında bekletilmiş su verilmesi daha iyi.

Sardunyaya, ilkbahar ve sonbahar aylarında olmak üzere yılda 2 defa 6 ay arayla gübre veriliyor. Sardunya’nın saksı değiştirme konusu da oldukça önemli bir detay. Bitki, havalar daha tam ısınmadan, mart – nisan aylarında saksı değişimi için uygun oluyor. Sardunya saksı değişimi için de en fazla bir boy büyük saksı tercih edilmesi gerekiyor. Çünkü saksının fazla büyük olması bitkinin köklerine zarar veriyor. Saksı değiştirirken bitkinin köklerine zarar vermemeye dikkat edilmeli, yeni saksıya aynı formda taze toprak eklenmeli ve bitkinin kökleri dışarıda kalmayacak şekilde yerleştirilmelidir. Saksı içerisine toprak tepeleme doldurulmamalı ve saksıda sulama payı bırakılmalıdır.

Sardunya’nın gelişiminin daha düzenli olması için budanması da gerekiyor. Budama için ideal zaman dilimi şubat – mart ayları. Budamanın atlanması sürgün vermeyi azaltıp, çiçeklenmeyi engelliyor

Sardunya nasıl çoğaltılır?

Sardunyayı çoğalmak gerçekten çok kolay! Bitkinin köklerinden çıkan yeni sürgünler, toprağın üzerine doğru çıktığından yeni bitkiler oluşuyor. Bu yeni bitkileri kökten ayırarak, yeni saksılara dikebilir ve sardunyaları kolaylıkla çoğaltabilirsiniz.

Bu yöntemden hariç, iki yöntem daha bulunuyor. Bunların ilki tohumla çoğaltmak, ikincisi ise bitkinin uzayan dallarının kesilerek saksıya direkt olarak ekilmesi ile gerçekleşiyor. İkinci işlem için uygun olan dönem ise kış sonu ile ilkbaharın başları.

KIŞLAYAN SARDUNYALAR

  • Yazı dışarıda geçiren sardunyalar, bol güneş almaları şartıyla ev bitkileri olarak saklanabilir. Kuzey iklimlerinde güneş, bazı çeşitlerde tomurcukları harekete geçirmek için kış sonunda yeterince güçlü olmayabilir.
  • İlk sonbahar donundan önce ( yerel don tarihlerinizi burada bulun ), bitkileri kaldırın ve keskin, temiz bir bıçak kullanarak gövdeleri düzgün bir şekilde yaklaşık 6 ila 8 inç arasında kesin. Girmek üzere oldukları düşük güneş ışığı ortamında büyük yaprak yığınlarını desteklemek zorunda kalmamalıdırlar. Bitkilerinizi çoğaltmanın kolay bir yolu olan birkaç sapı kök olarak kesip saklayın.
  • Doldurmak için normal saksı toprağı kullanarak “ana bitkiyi” mümkün olan en küçük saksıya – sadece köklere uyacak kadar – nakledin.
  • Bitkileri bir hafta gölgede tutun, ardından onları güneşli bir yere koyun (alabilecekleri tüm güneşe ihtiyaçları vardır) ve serin tutun.
  • Kış aylarında sardunyalar en iyi 50 ° ila 60 ° F (10 ° ila 16 ° C) gece sıcaklıklarında büyür, ancak 32 ° F’ye (0 ° C) düşerse ve / veya 80 ° F (27 ° C) üzerine çıkarsa hayatta kalır C), nispeten kuru tutuldukları sürece.
  • İlkbaharda yeni büyüme göründüğünde, tüm eski yaprakları kesin.

Yeni büyümenin ortaya çıkmasını sağlamaktan daha zor olan tek şey onu korumaktır. Ve işte bununla ilgili biraz yardım:

  • Sadece yapraklarda sarkma belirtileri görüldüğünde ve sadece küçük miktarlarda su sağlandığında sulayın. Bitkileri gübrelemeyin veya beslemeyin. Bu bitkilerin dinlenmesi çok önemlidir.
  • Kışlık sardunyalarınızın Anma Günü için çiçek açmasını istiyorsanız , onları Şubat ayında tekrar çimdikleyin. Sıcak hava döndüğünde ve tüm don tehlikesi geçtiğinde, bitkileri dışarıya çıkarın ve istediğiniz gibi yataklara veya saksılara nakledin.

Sardunyanın faydaları

Sardunya, kullanılmasa dahi durduğu yerden de fayda sağlayan bir bitki olarak biliniyor. Algıladığı bazı maddelerin mikropları kovma hatta yok etme gibi özellikleri olduğu söyleniyor. Peki, Sardunya kullanıldığında ne gibi faydalar sağlıyor? İşte cevabı;

  • İdrar söktürücü etkisi olan Sardunya, ödemin atılmasına ve bağırsak rahatsızlıklarına da faydalı olarak biliniyor. Aynı zamanda karaciğeri ve böbrekleri temizlediği de söyleniyor. Sardunya’nın yara iyileşme süresini kısalttığı da belirtiliyor.
  • Ağrı kesici etkisi bulunduğu bilinen Sardunya, kan şekerini dengelediği ve kalp çarpıntısı durumlarında sakinlik verdiği de söyleniyor.
  • Boğaz tahrişini ve kanamaları durdurduğu söylenen bitkinin, boğaz, kulak ve diş ağrılarına karşı da iyi geldiği belirtiliyor.
  • Antiseptik etkisi olan Sardunya, bu nedenle de enfeksiyonlara karşı olumlu etki sağlıyor.
  • Cilde faydalı olduğu belirtilen bitkinin, morluklara ve şişliklere de olumlu etkisini olduğu söyleniyor.

Sardunya nasıl kullanılır?

Birçok rahatsızlığa iyi geldiği belirtilen Sardunya, yaprakları ezilerek, yağı çıkarılarak ve su içerisinde haşlanarak kullanılabiliyor.

Sardunya’nın yapraklarını ezerek, direkt olarak yaralara, şişliklere ve ağrıyan bölgelere uygulanabiliyor.

Bir bardak suda haşlan Sardunya’yı, bulunduğunuz odada bekleterek veya kalorifer peteği üzerine bir kaba koyarak bulundurduğunuz zaman hem hoş bir koku elde edebilir hem de stresten arınma imkânı bulabilirsiniz. Aynı zamanda güzelce temizlenmiş ve kaynatılmış sardunyanın suyu ile gargara yaptığınızda, boğazınızdaki rahatsızlıklara iyi geldiğini göreceksiniz.

Yağı elde edilen Sardunya’yı cildinize nemlendirici olarak uygulayabilirsiniz. Ayrıca Sardunya’nın yaprağını ve çiçeklerini ezdikten sonra bunları doğal zeytinyağında bekleterek elde ettiğiniz yağı da rahatlıkla kullanabilirsiniz.

Sardunya budama

Yukarıda da söylediğimiz gibi Sardunya’nın budanması için en uygun dönemler şubat – mart ayları olarak belirtiliyor. Sardunya’nın budamasına ilk olarak fazlaca uzamış olan dallarının kısaltılması ile başlanıyor. Solmuş çiçeklerinin ve kuruyan dallarının temizlenmesinin düzenli bir şekilde yapılması, Sardunya’nın güç kaybetmesinin de önüne geçiyor.

Özellikle havaların soğuk olduğu bölgelerde gerçekleştirilen kış budamasından sonra, bitkiler eğer ki saksıdaysa eve alınmalı, bahçede olanlar ise naylon örtülerle örtülerek sera etkisi yaratılarak korunması gerekiyor.

Sardunya Nasıl Çiçek Açtırılır?

Sardunyalar çiçek açmıyorlarsa bakımında yolunda gitmeyen bir şeyler var anlamına geliyor. Yanlış toprakta yetiştirilen ve budaması yapılmayan bitkiler, yeterince güneş de görmüyorlarsa çiçek açmakta zorluk yaşayabiliyor. Eğer ki çiçekleriniz balkonda duruyorsa, onları daha fazla güneş görebilecekleri bir yere koymanız gerekiyor. Bunu yaptıktan sonra budamalarını da yaparsanız çiçeklenmeleri için daha etkili olacağını bilmelisiniz.

Sardunyalarınızın çiçek açması için ilk olarak onun sizden beklediklerini tamamıyla yerine getirdiğinizden emin olmanız gerekiyor. Güneşlenmesine çözüm getirdikten sonra sulama düzenini de bir rutine oturtmalısınız. Aynı zamanda sulama rutininizi de uyguladıklarınızı da gözden geçirmelisiniz. Sulamada kullandığınız su fazla kireçliyse veya dinlendirilmemişse bu durum çiçeklerin azalmasına neden olabilir.

Çürüyen, solan ya da sararan yaprakların bitkinin üzerinden temizlenmesine de özen göstermelisiniz. Ayrıca fazla büyük saksılarda bulunan sardunyalar da çiçek açacak kadar enerji toplayamayabiliyor.

Sardunya’nın toprağının kalitesi de oldukça önemli. Hatta toprağın zaman zaman havalandırılması da Sardunya’nın çiçek açma oranını olumlu yönde etkiliyor.

ZARARLILAR / HASTALIKLAR

Yaygın sorunlar, düşük ışık veya aşırı veya su altında olabilir. Çok az veya çok sulama yaptığınızın bir göstergesi olarak yapraklar sararır. Bu durumda, sulamayı eşitlemeye ve sardunyaları daha aydınlık bir yere taşımaya çalışın.

HASAT / DEPOLAMA

KÖK KESİMLER NASIL KÖKLENDİRİLİR

Çoğu sardunya, toprakta, kaba kumda, suda, perlitte veya diğer köklenme materyalinde kök kesmelerinden kolayca köklenir.

  1. Keskin, temiz bir bıçak kullanarak, bir sap ucunun 4 inç altında, yaprakların çıktığı bir düğümün üzerinde eğimli bir kesim yapın. Kesmeyi bir düğümün hemen altına kadar kırpın. İki veya üç yaprak hariç tüm tomurcukları ve yaprak saplarının dibindeki yaprak benzeri stipülleri çıkarın.
  2. Kesilen sapı gazete kağıdıyla yuvarlayın veya 24 saat gölgede bırakın, böylece kesilen uç mühürlenir ve çürümez.
  3. Sapı nemlendirilmiş köklendirme ortamı içeren bir tencereye itin ve 2 gün boyunca ılık, gölgeli bir yerde saklayın. Bundan sonra, kesiciye dolaylı güneş verin. Ortamı yalnızca gerektiği kadar nemlendirin.

ÖNERİLEN ÇEŞİTLER

ZEKA VE BİLGELİK

  • Küçük kesikler için, kanamayı durdurmak için ezilmiş sardunya yaprakları uygulayın.
  • Çiçek dilinde kızıl sardunya aptallık anlamına gelir. Burada daha fazla çiçek anlamı bulun .
  • Sardunyalar Japon böcekleri için zehirli olduğu biliniyor , bu yüzden bu sinir bozucu böcekler için endişelenmenize gerek kalmayacak.
  • Sardunyalar küçük çocuklarda ve evcil hayvanlarda (kediler, köpekler) hazımsızlığa veya kusmaya neden olabilir, bu nedenle bitkileri meraklı evcil hayvanların ve çocukların erişemeyeceği yerlerde tutun.

 

 

About Post Author

BakBuTREND

BakBuTREND en güncel bilgi platformu
Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Sardunyalar uzun süredir bahçıvanların favorisidir. Büyümeleri kolaydır, renklidirler ve hoş bir koku yayarlar. İşte evinizde ve bahçenizde sardunya yetiştirmenin yolu! Genellikle sardunya veya leylek gagası olarak adlandırılan Pelargonium cinsindeki bitkiler hakkındadır  . Sardunya cinsindeki bitkiler de genellikle bahçelerde kullanılır, ancak tipik olarak dayanıklı sardunyalar veya turna gagaları olarak adlandırılır . Sardunya hakkında detaylı bilgi sahibi olup, bu çiçek türünün yetiştirilmesindeki püf noktaları merak edenlerdenseniz doğru adrestesiniz. Sardunya nereden geliyor, nasıl yetiştirilir,…