Bir Psikolojik Manipülasyon ve Taciz Yöntemi Gaslighting

Gaslighting, bir  tür psikolojik manipülasyon ve taciz yöntemidir. Şahsın kendi hafızasını, algısını ve akıl sağlığını sorgulamasına sebeb olan bir çeşit kötü yönlendirme şeklidir. Şahıs veya kurban olarak seçilen grupta şüphe uyandırmak, kalıcı inkâr, çelişki ve yalan yolu ile peyderpey bir şekilde enjekte edilir ve fark edilmesi kimi zaman hiçtir.

En korkunç zihinlerin bile tahammül edemeyeceği psikolojik işkence yöntemi Gaslighting ‘i derinlemesine inceleyelim.

Gaslighting ‘in çıkış noktası

Terim anlamı ile Gaslighting ‘in ortaya çıkış noktası 1938 ‘e dayanır. Gas Light adında bir tiyatro oyunu ve sonrasında sinema filmi olarak çekilen “Angel Street” ismi ile hafızalara kazınan oyun, senaryosunun etkisiyle bu terime ismini veriyor. Filmde Jack ve Bella adında bir çift  karakter var. Jack her gece evlerinde bulunan gaz lambasını bir önceki güne göre giderek daha fazla kısıyor, ancak Bella bu durumdan habersiz tabi ne zaman “Gaz lambası giderek daha mı az ışık veriyor?” dese Jack’ten oldukça sert tepkiler görüyor. Yaptığı bu davranışla  Bella’nın kendine olan öz özgüvenini sarsmaya çalışmakta olan Jack, olaya dahil olan bir dedektif (Sherlock Holmes) nedeniyle bu planında başarısız oluyor.

Filmin konusu gereği kafanızda mutlaka bir şeyler canlanmıştır, şimdi direkt olarak bu manipülasyon yönteminin kendisini inceleyelim.

 

1. Gaslighting kasten yapılan yada yapılabilecek bir şey değildir

Vikipedi’ye göre gaslighting terimi; ana karakterin sürekli çevresinde değişiklikler yaptığı kurbanının bu değişiklikleri hayal ettiğinde ısrar ettiği eski bir filmden geliyor.

Yakın bir arkadaşımı “- Ben canavar mıyım?” diye sormak için beşinci kez nefes nefese aradığımda, arkadaşım nihayetinde bana şöyle dedi: “-Emma, o sana gaslighting yapıyor.”

– Gaslighting de neyin nesi be?! -Neee?! Partnerim bunu yapmıyor ki. Onun beni deliymişim gibi hissettirmek için çevremi veya etkileşimlerimizi planladığını ve manipüle ettiğini hayal bile edemem. O benim yaralamaya devam ettiğim zaten yaralı olan bir insan. Sorun benim, o değil.

Maalesef, baktığım ilk tanım yeterli değildi. Gaslighting kasten komplo kurmayı gerektirmiyor. Gaslighting, sadece bir başkasının gerçekliğinin üstüne başka bir gerçeklik yazmayı kabul edilebilir bulmayı gerektiriyor.

Ve bunu kabul edilebilir bulan kişi kendini tehdit altında hissettiğinde gerisi doğal olarak geliyor. Birbirimizi kontrol ve manipüle etmeyi çok doğal bir şekilde öğreniyoruz.

Gaslighting yapan ve yapmayan biri arasındaki ayırt edici özellik, içselleştirilmiş bir mülkiyet yaklaşımıdır. Ve benim deneyimlerime göre bu yaklaşımı tanımlamak, gaslighting’i saptamaktan daha kolay.

Gaslighting, gözdağı vermek artık geçerli olmadığında ortaya çıkmaya eğilimli.

Bence gaslighting daha önce görülmemiş bir çapta, kültürel ve kişilerarası olarak gerçekleşmekte ve bu, aslında eşitsizliği muhafaza ederken aynı anda herkes eşitmiş gibi davrandığımız bir toplumsal yapının sonucu.

Gaslighting belirtilerini bilmek, partnerinizin ne yaptığını ya da yapmadığını anlamanıza yardımcı olacaktır. Burada gösterge, duygularınıza nasıl tepki verdiğidir. Duygularınız inciniyorsa ve iletişim kurmaya çabalamanıza rağmen partnerinizin cevabı her seferinde sizi yetersiz hissettirmek ve saptırmaksa, sizi küçümseyerek gaslighting yapıyor olabilir. Sizi, bu düşüncelerinizin yersiz olduğu veya durumlara aşırı tepki gösterdiğiniz konusunda ikna etmeye çalışıyorsa, size gaslighting yapıyor olabilir.

Gaslighting
Gaslighting

2. Duygularınıza güvenin

Gaslighting ‘e maruz kaldığınızı düşünüyorsanız, duygularınızın gerçek olup olmadığından şüphe etmeye başlıyor olabilirsiniz. Kendi duygularınıza güvenmek, bir durumu nasıl çözebileceğinizi bilmenize yardımcı olacak temel etkendir. Örneğin, arkadaşınız sizi, insanların sizin hakkında yaptığı yorumlar konusunda üzülmemeniz gerektiğine ikna etmeye çalışıyorsa, bu durumu kabul etmek yerine, üzgün hissettiğiniz gerçeğine güvenin ve bu tür olayları günlük olarak tutun. Sezgileriniz size yardımcı olacaktır.

Manipülasyon ve gaslighting
Manipülasyon ve gaslighting

3. Yüzleşmeyi Deneyin

Herhangi birinin size gaslighting yaptığı şüphesine kapılıyorsanız, içinde bulunduğunuz durumlarla ilgili ona sorular sormayı ve tatmin edici cevaplar bulmayı deneyin. Ancak gerçek bir gaslighting ile uğraşıyorsanız size açık olmayacaklarını unutmayın. Profesyonelce sahte dinleme yapabilirler, bu yüzden size nasıl cevap verdiklerini çok iyi değerlendirmeniz gerekiyor. Bu tür davranışları reddetmeye başlarlar veya davranışlarını yanlış anladığınızı söylerlerse, bilin ki bu önemli bir göstergedir.

4. Bağlantınızı Kesin

Arkadaşınızla konuşmak bazı durumlarda sağlıklı olabiliyorken diğer yandan ise bu durum sizin için güvenli bir seçenek gibi görünmüyor olabilir. Güvenliğinizin tehdit edildiğini düşünüyorsanız, ilişkinizi yada arkadaşlığınızı artık aranızdaki bağ her neyse bitirmek  sizin için en doğru karar olacaktır. Böyle bir ilişkiyi bırakmak zor yada imkansız gibi görünüyor olabilir. Bu süreçte size rehberlik edecek arkadaşların, aile üyelerinin ve profesyonellerin desteğini almak faydalı olacaktır. Şunu unutmayın; sizi manipüle etmesi sağlıklı bir davranış değildir, bu nedenle ilişkiyi bitirmenin sizin için daha iyi olup olmadığını ciddiye almalısınız.

5. Mutlaka Sakin Kalın

Bazı durumlarda, gaslighting olduğunu düşündüğünüz kişi yada kişiler sizinle yüzleşmek istemeyebilir. Çünkü yüzleşmek onları öfkelendirir. Öfke sorunları varsa, ‘sakin kalma’ yöntemini uygulamak daha iyi bir fikirdir. “Psikopatlar, sosyopatlar ve narsistler verilen aşırı duygusal tepkilerden hoşlanırlar. Vereceğiniz büyük duygusal tepkiler onlar için yakıt gibidir, bu yüzden onlara sadece sade, yumuşak ve sıkıcı cevaplar verin.

6. Arkadaşlarınızdan Yardım İsteyin

Gaslightinge uğruyorsanız nasıl tepki vereceğinizi bilemeyebilirsiniz, ancak güvendiğiniz arkadaşlarınıza ne olduğunu anlatmak size daha sonra ne yapılması gerektiği konusunda yardımcı olacaktır. Ancak arkadaşlarınızı bu durumu anlatırken gaslighting ‘in tanımını mutlaka yapmalısınız. Beraberliğinize tamamen son vermeyi düşünmeniz gerekip gerekmediğini çözmenize yardımcı olabilmeleri için bu durum hakkında bir takım bilgiye sahip olamaları gerekir.

7. Profesyonel Yardım Son Derece Önemli

Karşınızdaki sizi sürekli küçümsüyorsa, aşırı tepki gösterip göstermediğinizi sorgulamaya başlıyorsunuz demektir. Bu durum olaylara objektif bakacak bir terapist yardımı ile daha iyi sonuca ulaşacaktır. Arkadaşlarınız yada çevreniz sizi duygusal olarak manipüle eden biri ile nasıl başa çıkmanız konusunda size yardımcı olsalar da tarafsız olamayacaklardır. Taraf tutmaları sebebi ile yardıma ve doğru önermelere açık olmayacaklardır. Bir terapist, içinde bulunduğunuz yaklaşımlar konusunda size yol gösterebilir. Ayrıca, gaslightinge maruz kalmanız nedeniyle oluşan her türlü şüphenizden kurtulmanıza yardımcı olacaktır.

 

 

 

BakBuTREND

BakBuTREND en güncel bilgi platformu

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.